Leven met trombose

Trombose kan levensbedreigend zijn. Eén op de vier mensen overlijdt aan de directe of indirecte gevolgen van veneuze of arteriële trombose. Schiet een stolsel in een diep gelegen ader los, dan kan het naar het hart, de longen of de hersenen reizen. Het bloed kan dan geen zuurstof meer brengen in het weefsel achter die bloedprop. Dit weefsel sterft af en kan zich vaak niet meer herstellen. Hoe langer de hersenen worden afgesloten voor zuurstof, hoe groter de kans op blijvende schade. Soms kan zelfs een deel van de hersenen afsterven. De plaats waar een infarct zich in de hersenen voordoet, is bepalend welke uitvalsverschijnselen er kunnen optreden.

De impact van trombose is vaak zeer groot. Mensen die zijn getroffen door trombose hebben vaak nog lang lichamelijke of psychische klachten. Dit kan variëren van aanhoudende pijn in het been tot depressie en angstklachten.

Diagnose
Een arts kan de diagnose trombose vaststellen op basis van een vragenlijst over onder meer erfelijke factoren, en het afnemen van een bloedtest. Met een zogenaamde d-dimeertest kan een arts zien of er in het bloed van de patiënt sprake is van stolselvorming. In sommige gevallen is hierna vervolgonderzoek nodig. Denk daarbij aan het maken van een echo, een röntgenfoto nadat contrastvloeistof is ingespoten of een CT-scan. Bij een mogelijke longembolie wordt in sommige gevallen een perfusiescan van de longen gemaakt.

Behandeling
Een ontsteking door stolling in een oppervlakkig bloedvat is door rust te genezen. Voor andere vormen van trombose geldt dat behandeling met geneesmiddelen of een operatie mogelijk is. Vaak gebeurt dat met antistollingsmiddelen, soms in combinatie met een steunkous (compressiekous). Deze kousen zorgen ervoor dat het opgehoopte vocht (oedeem) wordt afgevoerd. Naast deze middelen kan het in een aantal gevallen ook nodig zijn om te dotteren. Hierbij wordt een klein ballonnetje in het bloedvat gebracht om de bloedstroom te herstellen. De kans dat de patiënt opnieuw een trombose krijgt blijft echter altijd aanwezig.

Antistollingsmiddelen
Heparines zijn antistollingsmiddelen die artsen vaak voorschrijven om een gevaarlijke of acute trombose te stoppen en een longembolie te voorkomen. Ook wordt dit soms gebruikt om trombose te voorkomen. Deze middelen worden onder de huid ingespoten of via een infuus toegediend. Er bestaan verschillende andere om een nieuwe trombose te voorkomen. Deze antistollingsmiddelen (ook wel bloedverdunners genoemd) worden voorgeschreven in de vorm van tabletten of capsules. Het gaat daarbij om Vitamine K-remmers (ook wel cumarines genoemd, of VKA) en de Directe Orale Anticoagulantia (DOAC’s).

Preventie
Wanneer iemand een erfelijke aanleg voor trombose heeft, worden vaak bloedplaatsjesremmers voorgeschreven. Bloedplaatjes zijn kleine cellen in het bloed die bij een wondje aan elkaar plakken en zo een bloeding stelpen. Om arteriële trombose te voorkomen, werd oorspronkelijk aspirine gebruikt. Later werd een krachtiger geneesmiddel ontwikkeld dat de samenklontering van bloedplaatjes tegengaat.

Toekomst
Verdere ontwikkelingen op het gebied van trombose zijn nodig omdat de bestaande geneesmiddelen niet voor alle patiënten goed werken. Sommige antistollingsmiddelen worden namelijk beïnvloed door voeding en medicijnen die patiënten ook vaak gebruiken. Hierdoor is het voor artsen lastig om de juiste dosering van het antistollingsmiddel te bepalen.

Nieuwe middelen
Sommige middelen kunnen uitsluitend per injectie worden toegediend en dit is vaak onprettig voor de patiënt. Andere middelen kunnen wel via een tablet worden ingenomen, maar dat is niet altijd mogelijk voor iedere patiënt. Het onderzoek op het gebied van bloedstolling, zoals het voorkomen en genezen van arteriële en veneuze trombose, is erg ingewikkeld omdat het om complexe ziektebeelden gaat. Behandelaars hopen dat nieuwe middelen heel precieze invloed kunnen uitoefenen op de fase van vorming of afbraak van bloedstolsels. Het wordt dan mogelijk mensen met levensbedreigende vormen van trombose betere vooruitzichten te geven.

Meer informatie
Trombosestichting
De Nationale Trombosedienst
Thuisarts.nl

Bekijk ook: