‘Wij geven niet op tot we controle krijgen op COVID-19’

‘Wij willen bijdragen aan het verbeteren van het leven van patiënten. Dat doen we door innovatieve geneesmiddelen beschikbaar te maken. Op zo’n manier dat mensen met een medische noodzaak zo snel mogelijk toegang krijgen tot onze behandelopties. Op dit moment is onze ambitie controle krijgen op COVID-19, maar er zijn veel andere ziektegebieden waar we waarde toevoegen.’

Aan het woord zijn Sander Veltkamp, Medisch Directeur bij Gilead Sciences in Nederland, en Sabina Bekavac, Business Unit Director Liver Diseases. Trots en bevlogen spreken ze over hun werk, drijfveren en ambities. ‘Ik word gedreven door innovaties’, vertelt Sabina. ‘Ik wil nieuwe gebieden exploreren en oplossingen vinden voor problemen. En tegelijkertijd werken in een veld dat de levens van mensen tastbaar verbetert. Dat kan allemaal in de gezondheidszorg. Persoonlijk heeft de ziekte van mijn tante grote invloed op mij gehad. Ze had ALS en het was moeilijk voor mij om haar zwakker te zien worden, terwijl ze alle mogelijkheden aangreep om beter te worden. Daarom heb ik mezelf, voordat ik bij Gilead ging werken, geörienteerd op weesgeneesmiddelen.’

Perspectief creëren
Sabina ging direct na haar studie Scheikunde aan het werk in de geneesmiddelensector, eerst als therapeutisch specialist, en vervolgens in andere rollen binnen de commerciële afdeling, vanaf 2013 bij Gilead in Duitsland en sinds vorig jaar in Nederland. ‘Werken voor een bedrijf als Gilead geeft mij elke dag een doel. Ik ben onder de indruk van de resultaten die zijn bereikt. Zo hebben we sinds de oprichting dertig jaar geleden, het leven van veel HIV-patiënten significant verbeterd. Gevolgd door een enorme revolutie op het gebied van hepatitis C. Ik heb nog levendige herinneringen aan de tijd dat we HCV-geneesmiddelen lanceerden: patiënten die door hun knieën zakten van dankbaarheid omdat ze een nieuw perspectief hadden in hun leven. Elk individu heeft zijn eigen verhaal en ik wil graag hulp bieden en hoop geven door het werken aan behandelingen die waarde brengen voor patiënten. En een stap verder gaan en middelen naar de patient brengen die levensbedreigende ziektes ook echt genezen.’

Passie voor patiënt
Voor Sander was werken in de geneesmiddelensector een logische keuze. ‘Als kind was ik al geïnteresseerd in wetenschap, innovaties en de zorg voor zieke mensen. Dat kreeg ik van thuis mee via mijn vader die werkte aan genetisch  onderzoek en mijn moeder die werkte als verpleegkundige. In de studie Farmacie kon ik mijn passie voor de patiënt combineren met de wetenschap.’ Tijdens stages bij Organon en Solvay en later promotie-onderzoek in het Nederlands Kanker Instituut – Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis ontdekt Sander hoe complex het is om een nieuw geneesmiddel te ontwikkelen, én hoeveel tijd het kost om alle informatie te verzamelen om aan te tonen of een middel effectief en veilig is. ‘De gesprekken en samenwerking met patienten was intensief en was de motor die mij bleef drijven. Ik ervaarde dat waar de ene patiënt geen baat heeft bij een bepaald geneesmiddel, een andere patiënt met op het oog dezelfde ziekte een zeer goede respons kan hebben op hetzelfde geneesmiddel. Het deed mij beseffen dat de sleutel tot succes zit in het personaliseren van de therapie. Tegelijkertijd zag ik regelmatig dat gedegen onderzoek in de academie niet verder kwam. Ik leerde dat je dat met elkaar moet doen, mét ziekenhuizen en biofarmaceutische bedrijven waar je de expertise samenbrengt. Niet lang na dat inzicht heb ik de overstap gemaakt naar de geneesmiddelensector.’

Betere behandelopties
Sander heeft er nog geen seconde spijt van. ‘Ik begin elke dag met plezier aan mijn werk. Samen met anderen een stukje van de puzzel oplossen voor betere behandelopties voor patiënten met ernstige en chronische aandoeningen. Op het gebied van diagnose, testen, behandeling en nazorg. Het maakt het extra uitdagend door dit te doen voor ernstige en chronische aandoeningen. Wat mij motiveert is de dynamische omgeving, om samen met behandelaren, patiëntenorganisaties, onderzoekers en anderen succes te boeken.’

Sander Veltkamp, Medisch Directeur, en Sabina Bekavac, Business Unit Director Liver Diseases bij Gilead Sciences Nederland

COVID-19
De afgelopen maanden, na de wereldwijde corona-uitbraak, waren extra hectisch en uitdagend, in meerdere opzichten. Sander en Sabina zijn nauw betrokken bij het klinisch onderzoek naar een potentieel geneesmiddel tegen SARS-CoV-2. In Nederland leidt Sabina het team dat de lancering voorbereidt, zodra de werkzaamheid en veiligheid van dit middel voldoende bewezen is in klinisch onderzoek. ‘Gilead heeft een lange geschiedenis op het gebied van virologie, en ook met coronavirussen. We zijn blij dat we als bedrijf onderzoeken of we patiënten een behandeloptie kunnen bieden’, aldus Sabina en Sander. ‘Voor mij persoonlijk was het een zeer dynamische tijd, vanuit huis met een bevlogen, internationaal team’, zegt Sabina. ‘De druk is hoog en ik voel me zeer verantwoordelijk, maar tegelijkertijd ben ik dankbaar dat ik een bijdrage kan leveren aan een oplossing om COVID-19 onder controle te houden. Sander: ‘Een sterke visie hebben op wat we willen bereiken, is belangrijk om zaken vooruit te krijgen ook onder de moeilijkste omstandigheden. Dat helpt écht bij het overwinnen van obstakels.’

Impact
Voor Sander, en zijn gezin, was het aanpassen en wennen: ‘Werken vanuit huis, minder contact met vrienden en familie, en de kinderen thuisonderwijs geven. Dat was niet altijd even makkelijk. Zeker niet toen we van dichtbij de impact van COVID-19 ervaarden, toen medewerkers van de GGD gehuld in witte pakken bij ons thuis kwamen om een SWAB-test af te nemen bij mijn zoontje, die corona-achtige symptomen had. Het komt dan wel erg dichtbij. Ik hoorde ook hoe ingrijpend het was voor mensen met COVID-19 om te worden opgenomen in het ziekenhuis. Ik realiseer mij wat een voorrecht het is om in deze sector te werken en me persoonlijk bezig te houden met een geneesmiddel tegen dit nare virus.’

Flexibel
Sander: ‘Het heeft mij maar weer eens doen beseffen dat je niet op alles voorbereid kan zijn en hoe belangrijk het is flexibel te zijn. We zijn door de coronacrisis, lockdown en social distancing in versneld tempo efficiënter gebruik gaan maken van digitale platforms en opties om informatie uit te wisselen. Op het werk hebben we gezien dat veel overleg ook prima telefonisch of via videocalls kan. En we zijn veel kritischer geworden over de noodzaak van reizen.’ Sabina vult aan: ‘Deze pandemie heeft ertoe bijgedragen dat mensen zich bewust zijn geworden van de relevantie van de geneesmiddelensector en de waarde die we aan de samenleving bieden. Sander: ‘Die waarde wordt vaak pas gezien als men zelf ziek wordt of in tijden van nood. We moeten ons niet alleen richten op de kosten in de zorg, maar vooral op de uitkomsten voor de patiënt.’

Toekomst
Welke lessen kunnen we leren uit deze crisis? Sander: ‘Deze crisis heeft ons gedwongen intensiever samen te werken, keuzes te maken en sneller beslissingen te nemen om innovaties in de zorg te implementeren. Zo is klinisch onderzoek naar geneesmiddelen en vaccins tegen COVID-19 snel geïmplementeerd, e-health initiatieven versneld uitgerold en hebben we digitale dashboards gebruikt om virtueel informatie uit te wisselen. Kortom, de crisis is ook een aanjager geweest voor innovatie.’
Sabina: ‘We zijn een hoog ontwikkelde, maar ook kwetsbare samenleving. Dit soort crises kunnen we alleen het hoofd bieden door onze krachten te bundelen en samen te werken. Maar misschien de allerbelangrijkste les is dat we ons realiseren hoe belangrijk het is om er voor elkaar te zijn en elkaar te helpen.’