Wij geven niet op tot patiënten weer kunnen deelnemen aan het dagelijks leven

‘Het verminderen van de stigmatisering van psychische aandoeningen kan veel leed en schade voorkomen bij patiënten. Daarom is het belangrijk om de kennis over geestelijke gezondheidszorg te verbeteren. Daar zetten wij ons elke dag voor in.’

Dat zeggen Ger Janssen (Country Manager van Lundbeck Nederland) en Bart Haanen (Neuroscience Lead van Janssen) in het kader van World Mental Health Day op 10 oktober. Op deze dag wordt aandacht gevraagd voor psychische gezondheid. Dit jaar staat in het teken van suïcidepreventie. Wereldwijd overlijden er jaarlijks 800.000 mensen als gevolg van suïcide. Onder jongeren tussen de vijftien en eenentwintig jaar is het doodsoorzaak nummer één.

Oude niveau
Ger: ‘Als je een patiënt met psychische problemen in een vroeg stadium helpt, én op de juiste manier, kan je wellicht veel leed en schade voorkomen.’
Bart; `Vergelijk het eens met reuma; op het moment dat je het ontdekt, kan het je al hinderen in het dagelijkse leven. Elke keer als je een terugval krijgt, is het moeilijk om weer terug te keren op je oude niveau.’

Timing
Ger: ‘Alles valt of staat bij de juiste timing en de juiste behandeling. En dan gaat het niet alleen over geneesmiddelen, maar de totale aanpak om patiënten weer te laten deelnemen aan het dagelijkse leven.
Bart; `Je ziet tamelijk veel uitval, patiënten voelen zich minder en minder gesteund. Ze raken in een isolement, en als ze niet op tijd de juiste behandeling krijgen, eindigen ze vaak in een kliniek. En weer terugkeren in de samenleving, zonder ondersteuning, is heel lastig.’

Taboe
Ger: ‘In Nederland heeft op jaarbasis bijna één op de vijf volwassenen een psychische stoornis; we hebben er dus allemaal mee te maken in onze directe omgeving. Toch rust er een taboe op. Veel mensen met psychische klachten zoeken te lang naar een oplossing die hen soelaas biedt. Maar hoe langer je wacht met behandeling, des te lastiger kan het zijn om volledig te herstellen. Daarom blijven wij hameren op goede voorlichting over psychische en neurologische aandoeningen. De maatschappij heeft daar ook een rol in. En dat heeft niet alleen te maken met het herkennen van eerste symptomen, maar ook hoe je moet omgaan met patiënten die bijvoorbeeld terugkomen na hun ziekteproces.’

Overlast
Ger: ‘De bezuinigingen in de geestelijke gezondheidszorg hebben ook niet veel goed gedaan om het stigma rondom psychische aandoeningen te verminderen. Steeds vaker zien we verwarde mensen op straat, met overlast tot gevolg. Iedereen loopt er het liefst met een boog omheen. Mensen vinden het eng, ongemakkelijk en weten niet hoe ze erop moeten reageren.’

Wachtlijsten
Bart: ‘Een groot issue op dit moment zijn de lange wachtlijsten in de geestelijke gezondheidszorg. Soms moeten patiënten met depressieve klachten drie tot wel zes maanden wachten totdat er ruimte is bij een psycholoog of psychiater. Stel je hebt nu een probleem en je weet echt niet hoe je de dag door moet komen, dan zijn drie maanden heel lang. En dat geldt ook voor de directe omgeving van de patiënt.’

Onderzoek
Ger: ‘De uitdaging voor geneesmiddelenbedrijven is het blijven zoeken en ontwikkelen van nieuwe therapieën. Therapieën die de patiënt de beste kans bieden om weer gewoon deel te kunnen laten nemen aan de maatschappij en in de ideale wereld de patiënt altijd “genezen”.

Bart Haanen, Neuroscience Lead Janssen en Ger Janssen, Country Manager Lundbeck Nederland

Nu helpt het geneesmiddel niet altijd voldoende en zijn het regulatoren en symptoombestrijders. Daarmee hebben we psychische aandoeningen beter onder controle, en het helpt de patiënt en zijn omgeving, maar het “geneest” niet altijd.’
Bart: `Eigenlijk weten we nog maar weinig van de hersenen en hoe ze werken. Het is een vakgebied in ontwikkeling. Neem bijvoorbeeld depressie. Je maakt maar zelden mee dat iemand alleen maar depressief is. Er is vaak meer aan de hand. Symptomen van angst komen ook vaak voor in combinatie met een depressie..

We Won’t Rest
Ger: ‘Zoals Bart al aangaf, we zouden graag nog meer willen weten over hoe ons brein werkt. Dan kan er nog gerichter onderzoek plaats vinden naar nieuwe geneesmiddelen. Gelukkig zijn er nog steeds bedrijven die zich blijven inzetten om nieuwe geneesmiddelen te ontwikkelen.’

Educatie
Ger: ‘Lundbeck Nederland is onderdeel van een internationaal bedrijf, wij blijven daarom direct betrokken bij geneesmiddelenonderzoek in Nederland. Daarnaast spannen we ons ook in op andere terreinen, vooral op educatie rondom geestelijke aandoeningen. Dit doen we samen met andere geneesmiddelenbedrijven, de Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen, behandelaars en patiëntenverenigingen.’
Bart: ‘Een voorbeeld hiervan is een project waarbij een Virtual Reality-beleving is gecreëerd waarin een psychose wordt verbeeld. Je kruipt als het ware in de huid van een persoon met een psychose. Verschillende betrokkenen rondom een patiënt, zoals behandelaars en familie hebben deze VR-ervaring beleefd. Ze waren allemaal onder de indruk, en begrepen nadien beter hoe het is om een psychose te hebben, en waarom patiënten met een psychose “ander” gedrag kunnen vertonen.’

WijGevenNietOp
Ger: ‘Wij blijven ons elke dag inzetten om patiënten met psychische problemen te helpen zodat ze weer zichzelf kunnen zijn. Dat ze in staat zijn weer op hun normale niveau te werken en functioneren, ieder op zijn eigen niveau. Ik vind het bijzonder dat wij daaraan kunnen bijdragen.’
Bart: ‘Ik sluit me daarbij aan. En door samen te werken, niet alleen als geneesmiddelenbedrijven onderling, maar ook met artsen, patiënten, ziekenhuizen, instellingen, overheid en gemeenten, kunnen we veel meer bereiken. Dan kunnen we echt een verschil maken. Ik geloof dat we allemaal een puzzelstukje in handen hebben, en alleen samen kunnen we de puzzel leggen.’