‘Wij geven niet op tot hiv is uitgebannen’ 

Aids was in de jaren tachtig nog een fatale ziekte. Er was geen behandeling, geen hulp, geen geld en nauwelijks onderzoek. Nu, dertig jaar later, hebben hiv-patiënten dankzij hiv-remmers dezelfde levensverwachting als mensen zonder hiv. ‘Er is ontzettend veel bereikt waar we trots op mogen zijn, maar er is nog veel werk te verrichten.’

Zondag 1 december was het Wereld Aids-dag. Almudena Torres Cornejo (Sr. Medical Manager HIV bij Gilead) en Biljana Vidović (Sr. Manager for Public & Govermental Affairs bij Gilead) zijn hoopvol gestemd, maar blijven aandacht vragen voor een epidemie die onder controle lijkt: ‘Hiv moet op de radar blijven, totdat het écht is uitgebannen.’

Momentum
Biljana: ‘Wereld Aids-dag blijft een belangrijk moment voor zorgprofessionals, mensen die leven met hiv, overheidsinstanties en de (bio)farmaceutische industrie. Het maakt ons bewust dat we moeten blijven investeren in onderzoek en voorlichting over hiv en aids. In sommige regio’s zoals Oost-Europa en Centraal-Azië zijn er alarmerende nieuwe uitbraken van hiv, die vaak gepaard gaan met grove schendingen van de mensenrechten. Daarnaast worden mensen met verhoogde kans op hiv vaak geconfronteerd met stigma en discriminatie.’

Hiv-onderzoek
De carrière van Almudena staat volledig in het teken van hiv-onderzoek en -bestrijding. Na haar studie Farmacie in Sevilla begint ze aan haar promotieonderzoek naar nieuwe hiv en hcv-therapieën. Hier ontdekt ze hoe slim het hiv-virus is en waarom het zo lastig is te behandelen. In Boston vervolgt ze haar onderzoek aan de Harvard Medical School, waar ze zich verdiept in de werking van het immuunsysteem en virale infecties. Na drie jaar keert ze terug naar Europa en verruilt de academie voor een baan in de farmaceutische industrie waar ze nu werkt als medisch specialist bij Gilead Sciences in Nederland. ‘Hier kan ik mijn wetenschappelijke kennis toepassen in de praktijk, bij het ontwikkelen en naar de markt brengen van geneesmiddelen die de levens van mensen kunnen verbeteren.’

Sustainable Development Goals

Ook Almudena’s collega Biljana Vidović hield zich  professioneel al bezig met hiv bij een non-gouvermentele organisatie (NGO) op het gebied van lobby en beleid. ‘Ik zette me in om wereldwijd geld en aandacht te vragen voor hiv/aids, met als ultiem doel aids te stoppen voor 2030. Ik heb me altijd al  willen inzetten voor gemarginaliseerde groepen in onze samenleving en daar gelukkig mijn werk van kunnen maken. Ik ben uiteindelijk overgestapt naar de geneesmiddelensector, omdat ik op een andere manier een bijdrage wil leveren aan de bewustwording over hiv. Ik vind de kennis over ons geneesmiddelensysteem ontoereikend. Daarnaast blijft de rol van de geneesmiddelensector onderbelicht bij het bereiken van de Sustainable Development Goals de komende tien jaar. Als je goed kijkt naar het laatste doel, nummer 17, hebben we elkaar ontzettend hard nodig.’

Almudena Torres Cornejo, Senior Medical Manager HIV bij Gilead en Biljana Vidović, Senior Manager for Public & Govermental Affairs bij Gilead.

Simplistisch beeld
‘Er bestaat een ietwat simplistisch beeld van de geneesmiddelensector’, vervolgt Biljana. ‘En die had ik zelf aanvankelijk ook’, geeft ze toe. ‘Dat beeld is voor een groot deel gebaseerd op meningen zonder kennis, en het ontbreekt vaak aan context en feiten. Terwijl ik vind dat geneesmiddelenbedrijven beter werk doen dan gedacht wordt.’

‘Hier ligt ook een belangrijke taak voor de sector zelf’, vindt ze. ‘We moeten beter uitleggen hoe we geneesmiddelen ontwikkelen en toegankelijk maken op een veilige en respectvolle manier voor patiënten. Ik vind het iets te makkelijk om van de zijlijn te schreeuwen wat er fout gaat, ik maak liever zelf onderdeel uit van een verandering van binnenuit.’

Vooroordelen
‘Ook ik had te maken met vooroordelen over de industrie’, zegt Almudena. ‘Mensen onderschatten hoeveel werk, tijd, investeringen en buitengewoon wetenschappelijk inzicht nodig zijn voor medicijnontwikkeling. Ik ben betrokken bij het proces van molecuul naar lab naar patiënt. Elke dag is anders en leer ik er iets bij: een nieuwe uitdaging of een vraag van een behandelaar, patiënt, apotheker, een nieuw idee dat een project wordt. Ik ben dankbaar dat ik daar onderdeel van mag uitmaken.’

Toekomst
‘We hebben op het gebied van hiv al veel bereikt en daar mogen we trots op zijn. Maar we moeten door! We werken aan preventie, aan verschillende behandelstrategieën waaronder therapieën die nog maar een paar keer per jaar hoeven te worden gegeven en ons uiteindelijke doel is genezing van hiv. Zover is het nog niet, maar de ontwikkelingen gaan snel’, zegt Almudena. ‘Ondertussen moeten we onverminderd doorgaan met het vergroten van kennis en bewustwording rondom hiv. En mensen die leven met hiv zo goed mogelijk ondersteunen in hun dagelijkse leven.’

‘Daarnaast zetten we ons in om samen met andere partijen stigma en discriminatie over hiv en mensen die met hiv leven weg te nemen’, vult Biljana aan. ‘Ik wil nog een stapje verder gaan. Ik hoop te bereiken dat we ieder mens accepteren zoals hij is, dus ook de LGBTQI-gemeenschap, drugsgebruikers, sekswerkers en ieder ander die nu buiten wordt gesloten.‘

Bekijk ook: