Maarten Voorhaar, Boehringer Ingelheim

Wij geven niet op voordat alle COPD-patiënten gebruik kunnen maken van de beste zorg

De uitdaging van geneesmiddelenbedrijven om de beste zorg te kunnen bieden aan COPD-patiënten bestaat niet alleen uit het ontwikkelen van innovatieve en steeds betere medicijnen, maar krijgt ook gestalte door het opzetten van innovatieve zorgprojecten en het stimuleren van zelfmanagement. Het is juist deze combinatie die ervoor moet zorgen dat medicijnen zo effectief mogelijk kunnen worden ingezet.

Binnen deze context hanteert geneesmiddelenbedrijf Boehringer Ingelheim al jarenlang een strategie waarin het ontwikkelen van effectieve geneesmiddelen gepaard gaat met een actieve dialoog met alle mogelijke zorgpartners en het nemen van verantwoordelijkheid om zorg te verbeteren en te optimaliseren. Zo werken er bij Boehringer Ingelheim medische professionals die trainingen geven aan artsen en praktijkondersteuners. Ook sponsort het bedrijf initiatieven zoals een medicatieverspillingsproject, ondersteunt het awareness-campagnes, wordt intensief samengewerkt met patiëntenverenigingen om zorg beter te maken en heeft Boehringer Ingelheim bijgedragen aan het tot stand komen van de ziektelastmeter voor COPD patiënten. Dit is een instrument voor patiënten om hun gehele zorgbehoefte in kaart te brengen waarmee zorgdoelen opgesteld kunnen worden in samenwerking met zorgverleners. Daarmee focust het bedrijf zich op een veel breder terrein dan alleen dat van medicijnen maken en verkopen.

Een van deze professionals bij Boehringer Ingelheim is Maarten Voorhaar, Market Access Manager en PhD researcher bij de Universiteit van Maastricht. Hij werkt aan een project waarin zelfmanagement centraal staat. Voorhaar: “Patiënten verschillen in wat ze kunnen en willen. Daarom moeten ze samen met hun arts op zoek naar wat het beste bij ze past. Dan zal blijken dat naast de juiste medicijnen ook zelfmanagement een grote bijdrage kan leveren aan hun gezondheid. De mate waarin je controle hebt over je ziekte kan namelijk de last ervan verlichten.”

Er is meer nodig dan medicijnen alleen. Uiteindelijk wordt de waarde van zorg en geneesmiddelen bepaald door wat het oplevert voor de patiënt en de maatschappij.

Maarten Voorhaar, Market Access Manager bij Boehringer Ingelheim en PhD researcher bij de Universiteit van Maastricht

Actieve rol 

Thuis op de bank zitten en door medicatie een goede bloedwaarde hebben, maar niet genoeg bewegen waardoor je wellicht meer afhankelijk wordt van je medicatie. Maarten Voorhaar geeft met dit voorbeeld aan waar wat hem betreft de schoen wringt. ,,Patiënten zouden een meer actieve rol in hun zorg moeten nemen en artsen moeten de verantwoordelijkheid over die zorg willen delen. En dan niet specifiek een fysiek actieve rol, maar het initiatief in eigen hand nemen, proactief zijn en samen werken aan gezamenlijk opgestelde doelen. Meer zelfmanagement dus. Het bereiken van biomedische doelen, zoals het bereiken van optimale suikerwaardes bij mensen met diabetes, of therapietrouw, moeten geen ultieme uitkomsten zijn. Het zou een voorwaarde moeten zijn om patiëntgerichte gezondheidsdoelen te bereiken en dat gaat verder dan wat medicatie kan bieden. Bijvoorbeeld, inactiviteit heeft een negatief effect op mentale, cognitieve en fysieke gezondheid. Kijk naar het groeiende overgewicht, dat is vaak een probleem dat gedragsafhankelijk is. Mensen zitten soms de hele dag stil of zijn al tevreden als ze een kwartiertje bewegen. Er is meer nodig dan medicijnen alleen. Uiteindelijk wordt de waarde van zorg en geneesmiddelen bepaald door wat het oplevert voor de patiënt en de maatschappij. We kunnen flinke stappen zetten, maar dan moeten we bereid zijn tot verandering aan de organisatorische kant van de zorg, patiëntbenadering en activeren van patiënten. Verzekeraars, zorgverleners, zorggroep-managers en patiënten moeten met elkaar op zoek naar het gezamenlijke belang. We nemen daarin als farmaceut graag het voortouw om deze partijen samen te laten werken’’

Vier categorieën 

Uit recent onderzoek (Patient and Disease Characteristics Associated with Activation for Self Management in Patients with Diabetes, Chronic Obstructive Pulmonary Disease, Chronic Heart Failure and Chronic Renal Disease: A Cross-Sectional Survey Study) blijkt dat patiënten met een chronische aandoening in vier categorieën te verdelen zijn. Voorhaar: ,,Op basis van die indeling is circa 15 procent prima in staat om door zelfmanagement hun situatie te regisseren en de ziektelast positief te beïnvloeden. De categorie die daaronder zit, zo’n 30 procent, is door een actieve begeleiding goed te stimuleren tot zelfmanagement. In eerste instantie zou er dus aandacht op die groep moeten worden gevestigd, want daar is de eerste winst te behalen. Een stringente, langdurige begeleiding en intensieve coaching moet leiden tot gedragsverandering.’’


Het stellen van de juiste vragen

Om professionals in de zorg goede handvatten te kunnen geven werkt Maarten Voorhaar momenteel aan een vragenlijst voor patiënten die inzicht moet geven in de psychologische kant en het gedrag van de patiënt ten opzichte van hun ziekte. ,,We zien wel eens in de praktijk dat praktijkondersteuners zelf een afweging maken, omdat ze de patiënt kennen, maar dat is niet evidence based. Alleen door het stellen van de juiste vragen kun je ontdekken en beslissen of bijvoorbeeld de ziektelastmeter of E-health toepassingen mogelijk geschikt zijn voor een bepaalde patiënt. Door deze vragenlijsten op termijn beschikbaar te stellen aan zorgverleners, dragen we als farmaceut direct bij aan het verbeteren van de zorg en het welzijn van de patiënt. Het is dan ook ons doel om door te gaan met deze ontwikkelingen tot alle COPD-patiënten gebruik kunnen maken van de beste zorg. Deels door innovatieve medicijnen te maken maar vooral ook door het luisteren naar en motiveren van patiënten zodat de medicijnen goed kunnen worden ingezet.’’