‘We geven niet op tot hepatitis is verdreven uit Nederland’


‘Als ik mijn leven over zou mogen doen, was ik arts geworden. Maar de rol die ik nu vervul, komt daar het meest dichtbij’, zegt Pim Nieuwenhuizen, Associate Director Medical Affairs voor leverziekten bij Gilead Sciences Nederland. ‘Ik wil graag mensen beter maken. En in mijn huidige rol kan ik daar op mijn manier aan bijdragen.’

Nieuwenhuizen: ‘Ik heb een wetenschappelijke achtergrond in de chemie. Na mijn PhD heb ik bewust gekozen voor de gezondheidssector. In eerste instantie in de voeding, maar later heb ik de overstap gemaakt naar de geneesmiddelensector, omdat ik ervan overtuigd ben dat ik daar veel meer verschil kan maken voor patiënten.’

Nieuwenhuizen houdt zich binnen Gilead Sciences Nederland bezig met leverziekten, waaronder de behandeling van hepatitis, een ontsteking van de lever. Er bestaan verschillende soorten virale hepatitis, waaronder hepatitis B-virus (HBV) en hepatitis C-virus (HCV). Overdracht van hepatitis B kan plaatsvinden van moeder op kind bij de geboorte, door seksueel contact of door contact met bloed. Hepatitis C wordt in Nederland vooral nog via sexueel contact en via bloed overgedragen.

Doorbraak in de behandeling
‘Er zijn pas recent effectieve behandelingen voor hepatitis C. In 1989 ontdekten wetenschappers voor het eerst aangrijpingspunten voor medicijnen om het virus te stoppen’, legt Nieuwenhuizen uit. ‘Maar de eerste generatie medicijnen, een combinatie van peg interferon en ribavirine, hadden zeer heftige bijwerkingen, zoals bloedarmoede, maar ook psychische problemen als depressiviteit en zelfs suïcidaal gedrag. Daarnaast werkte het niet zo goed bij patiënten met genotype-1, dat het meest voorkomt in de westerse wereld; de slagingskans lag tussen de 30 en 50%.’

Revolutie
In 2014 kwamen de eerste DAA’s (Direct Acting Antivirals) op de markt. ‘Dit was echt een revolutie. Het was geweldig om te werken aan de introductie van een eerste geneesmiddel waardoor meer patiënten konden genezen en met een behandeling die over het algemeen goed door patienten wordt verdragen. Als je elke dag je medicatie trouw inneemt, heb je een kans van 95-100% om het virus te klaren en te genezen’, vertelt Nieuwenhuizen. ‘Met de beschikbaarheid van zulke efficiënte behandelingen is het mogelijk om HCV in Nederland te elimineren.’ Er waren in 2015 naar schatting 16.000 mensen met HCV in Nederland waarvan sindsdien al een groot aantal is genezen. Hiermee is Nederland goed op weg om vóór 2030 al te voldoen aan de doelstelling van de World Health Organization om hepatitis wereldwijd uit te bannen.

Bijdrage leveren
‘Het is ontzettend snel gegaan de laatste jaren op het vlak van hepatitis C. Maar ondanks de beschikbaarheid van goede behandelingen overlijden er jaarlijks naar schatting nog 450-500 mensen in Nederland als gevolg van een infectie met hepatitis B of C’, zegt Nieuwenhuizen. ‘Ik ben blij dat ik met mijn werk een bijdrage kan leveren aan het redden van mensenlevens. Ik zie het als mijn taak om met onze geneesmiddelen en innovatieve zorgoplossingen samen met andere zorgverleners een bijdrage te leveren aan het verbeteren van de zorg en de kwaliteit van leven van patiënten.’

Wereldhepatitisdag
Op 28 juli is het Wereldhepatitisdag. Nieuwenhuizen: ‘Ook op wereldschaal is Gilead actief op het gebied van hepatitis. Als een van de eerste bedrijven hebben we ons hele hepatitis C-productportfolio toegevoegd aan de WHO Medicines Patent Pool voor onderontwikkelde landen*. Daarnaast ondersteunt Gilead Sciences in verschillende landen micro-eliminatie projecten en werken wij actief samen met overheden, andere farmabedrijven en community stakeholders om tot eliminatie te komen.’

Pim Nieuwenhuizen, Associate Director Medical Affairs voor leverziekten bij Gilead Sciences Nederland

Nationaal Hepatitisplan
Gilead Sciences ondersteunt het Nationaal Hepatitisplan dat in 2016 door het RIVM op basis van een advies van de Gezondheidsraad is opgesteld. Het doel is verdere verspreiding van hepatitis B en C te voorkomen en de ziektelast en sterfte te verminderen. ‘Gilead draagt significant bij aan de doelstellingen van dit Hepatitisplan’, zegt Nieuwenhuizen. ‘Waar mogelijk zetten we ons in om hepatitis C uit te bannen in Nederland en mensen met HBV in zorg te krijgen.’

CELINE
Zo heeft Gilead een onderzoeksinitiatief mede mogelijk gemaakt van acht academische centra in Nederland die zich hebben verenigd in HepNed. Zij hebben een nationaal opsporingsprogramma gestart onder de naam CELINE (Hepatitis C-eliminatie in Nederland). Drie onderzoekers houden zich bezig met terugvinden van mensen die ooit de diagnose hepatitis C hebben gekregen, maar die uit beeld van de zorg zijn verdwenen. Ze krijgen daarbij steun van verschillende hepatitiscentra. ‘Dit werpt al zijn vruchten af; er zijn al ruime aantallen patiënten “teruggevonden” die vervolgens succesvol een behandeling konden starten’, zegt Nieuwenhuizen.

Video’s
‘Om artsen en patiënten te helpen, hebben we gewerkt aan de ontwikkeling van educatieve video’s over HBV en HCV die door behandelaars en door de Nederlandse Leverpatiënten Vereniging (NLV) worden gebruikt’, vertelt Nieuwenhuizen. ‘De video’s zijn er in verschillende talen voor mensen die de Nederlandse taal niet beheersen. Zo hebben we gemerkt dat onder bepaalde bevolkingsgroepen met een immigratie-achtergrond het hepatitis-virus meer aanwezig is, door slechte gezondheidszorg in het land van herkomst. Zij kunnen de video thuis nog eens bekijken en ook aan familie tonen en met elkaar bespreken. Hopelijk spoort het ook hun familie of bekenden aan om zich te testen, als ze zich herkennen in de symptomen.’

Uitbannen
‘Ik heb geen glazen bol, maar ik ben er van overtuigd dat we met medicatie, HCV eliminatieprojecten en andere innovatieve zorgoplossingen de meeste patiënten met hepatitis C hebben behandeld en genezen in Nederland. Daarmee volgen we IJsland, dat er al in is geslaagd de WHO-doelstellingen van de HCV-eliminatie te halen. IJsland is een mooi voorbeeld dat laat zien dat je als land hepatitis kan aanpakken en verdrijven, als je je gezondheidszorg goed op orde hebt. Ook andere Westerse landen zijn hard op weg om dit voorbeeld te volgen.’


* De prevalentie van HCV in ontwikkelingslanden is vaak veel hoger dan in Nederland waar naar schatting 0,1% van de bevolking is geïnfecteerd

Bekijk ook: