‘Ik geef niet op tot astmacontrole voor elke patiënt een feit is’ 

In Nederland lijden ongeveer 640.000 mensen aan astma. Dit aantal zal naar verwachting de komende jaren verder toenemen. ‘Voor sommige mensen voelt hun ziekte als een gevangenis. Ik wil ze graag een stukje vrijheid terug geven,’ zegt Ronald Sampat, Brand Manager Astma bij Novartis.

Dinsdag 5 mei is het Wereld Astma Dag. Deze dag staat in het teken van het vergroten van het bewustzijn over astma en het verbeteren van de zorg en behandelmogelijkheden van mensen met astma. Ook in deze periode van COVID 19 moeten we bewust zijn dat patiënten met astma een reëel risico lopen.  

‘Helaas zijn er veel mensen die dagelijks niet goed kunnen functioneren door astma. Vaak weten zij niet dat de gezondheidsklachten kunnen worden veroorzaakt door hun directe omgeving, zoals werk, huisdieren, het weer, hooikoorts of luchtvervuiling. Daarom is het goed om één keer per jaar expliciet aandacht te vragen voor deze aandoening die zovelen raakt.’

Stukje teruggeven
Voordat Sampat in 2018 startte bij Novartis, werkte hij voor een voedingsmiddelenbedrijf – drink- en sondevoeding – en een ander geneesmiddelenbedrijf. ‘Ik heb gekozen voor een carrière in de geneesmiddelensector omdat alles draait om gezond door het leven gaan. Helaas geldt dat niet voor iedereen. Als je ziek bent, heeft dat een enorme impact op de kwaliteit van leven en vaak ook voor de mensen om je heen. Soms kan het aanvoelen alsof er iets van je is afgenomen. Binnen dit vak kan ik me inzetten om het stukje dat ‘is afgepakt’ door een ziekte, terug te geven.’

Therapie(on)trouw
‘Bij astma is niet alleen medicatie belangrijk, maar ook het innemen volgens het voorschrift van de arts. Ongeveer 1 op de 3 patiënten met astma zijn ontrouw aan hun therapie. Als we het hebben over therapieontrouw, bestaan er drie typen patiënten: de vergeetachtige patiënt, die de medicatie weleens vergeet door bijvoorbeeld een drukke ochtendspits, de intentioneel therapieontrouwe patiënt, die bewust de medicatie niet inneemt en de onwetende patiënt, die de behandeling echt niet goed begrijpt. Het is goed om per type te achterhalen welke barrières ervaren worden. Daarna kun je een goede interventie doen. Op dit vlak kunnen ook eHealth oplossingen een rol spelen.’

eHealth initiatieven
‘Gelukkig komen er nieuwe eHealth initiatieven voor de patiënt aan om hen te helpen zijn of haar astma meer onder controle te krijgen. Inhalatoren worden voorzien van een techniek die de patiënt eraan kan herinneren om hun medicatie in te nemen. De gegevens die hiermee worden verzameld kunnen de longarts een goed houvast geven om op basis van feiten beslissingen te nemen over de verdere behandeling en/of aanpassing van de medicatie.’

Inhalatietechniek
‘Naast het verbeteren van therapietrouw, kan veel winst worden geboekt bij de juiste techniek van inhaleren. 

Ronald Sampat, Brand Manager Astma bij Novartis

Alleen dan kan de medicatie op de plek komen waar die zijn werk moet doen. Je kunt wel elke dag trouw je medicatie innemen, maar als dat niet op de goede manier gebeurt, is het dweilen met de kraan open. Een longarts vertelde me dat een patiënt een pufje in de lucht spoot en daar vervolgens happend doorheen liep, alsof je een parfum verspreidt over je hoofd…’

Op dit terrein valt dus nog een wereld te winnen. Ik zet me hier samen met mijn team en externe partijen voor in door professionals in de zorg te voorzien van de beste inzichten. Dat kan zijn op educatievlak, we werken hierin nauw samen met Stichting IMIS (Inhalatie Medicatie Instructie School), maar uiteraard ook op medicatievlak, waardoor artsen in staat zijn hun patiënten met astma de optimale behandeling te geven en controle te geven over hun ziekte.’

Compassie
‘Verder overleggen we vaak met het Longfonds en Long Alliantie Nederland. Vanuit de werkgroep Urgentie & Compassie, waar ook andere geneesmiddelenbedrijven, apotheken en longartsen aan deelnemen, vragen we meer aandacht voor longziekten. Er bestaan veel vooroordelen over longziekten. Astmapatiënten zullen niet vaak uit zichzelf vertellen over hun ziekte en aan de buitenkant is dat niet te zien. Totdat ze een longaanval krijgen’.

‘Dus, laten we niet vergeten, astma ontneemt de patiënten in veel gevallen een deel van hun vrijheid. Bij een longaanval heeft de patiënt vaak geen energie meer om dagelijkse activiteiten uit te voeren, wat ernstige gevolgen heeft voor de kwaliteit van leven. Daarbij zijn de cijfers hard: 39% van de patiënten (Buhl et al 2020) heeft zijn astma niet goed onder controle. Onlangs hoorden wij het verhaal van een vrouw met astma. Ze had het gevoel dat ze gevangen zat vanwege haar ziektebeeld. Ze durfde niet meer naar buiten toe uit angst om te stikken. Totdat vorig jaar de juiste behandeling aansloeg. Ze gaf aan dat ze nu, op haar 47ste, eindelijk kan genieten van haar leven en haar familie.
Daar zet ik mij vol overgave voor in: Ik geef niet op tot astmacontrole voor elke patiënt een feit is.’