Bloedtest kan Alzheimer vroegtijdig diagnosticeren

Amerikaanse onderzoekers hebben een bloedtest ontwikkeld die de ziekte van Alzheimer al vroeg kan opsporen. De test resulteert in 94% van de gevallen tot de juiste diagnose. Dat blijkt uit onderzoek van de Washington University School of Medicines in St. Louis, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Neurology.

Het brein van mensen met Alzheimer kan al twintig jaar voordat de eerste symptomen zichtbaar worden, veranderen. Amyloïde bèta-eiwitten klonteren samen in zogenaamde ‘plaques’ of ‘tangles’. Hierdoor gaan de hersenen steeds minder goed functioneren. Tot op heden waren die eerste aanwijzingen voor de ziekte enkel zichtbaar op PET-scans van de hersenen.

Schadelijke eiwitten
De onderzoekers verzamelden 158 proefpersonen van vijftig jaar. Ze namen bloed af en onderzochten de verhouding tussen twee vormen amlyloïde bèta-eiwitten. Als deze samenstelling verandert, is dat namelijk een teken dat zich meer schadelijke eiwitten ophopen in het brein. Naast deze bloedmonsters hielden de onderzoekers in hun analyse ook rekening met risicofactoren voor Alzheimer, zoals leeftijd en erfelijkheid. Het combineren van deze factoren, leidde in 94% van de gevallen tot de juiste diagnose.

Gevoeliger
Er zijn zelfs aanwijzingen dat de bloedtest gevoeliger is dan de nu veelgebruikte PET-scan, aldus de onderzoekers. Er waren namelijk mensen bij wie de bloedtest uitwees dat zij Alzheimer hadden, terwijl er op de gelijktijdig gemaakte PET-scan nog geen symptomen zichtbaar waren voor Alzheimer. Pas vier jaar later werden deze aanwijzingen voor Alzheimer voor het eerst zichtbaar op de PET-scans.

Efficiënter klinisch onderzoek
Onderzoekers verwachten dat de test binnen enkele jaren beschikbaar is, maar de voordelen zullen veel groter zijn zodra er behandelingen zijn om het ziekteproces te stoppen en dementie te voorkomen. Klinische proeven met preventieve geneesmiddelen zijn moeilijk, omdat het lastig is proefpersonen te identificeren die al wel veranderingen in de hersenen hebben als gevolg van Alzheimer, maar nog geen cognitieve problemen hebben. Het bloedonderzoek zou een manier kunnen zijn om mensen met vroege tekenen van de ziekte efficiënt te screenen, zodat ze kunnen deelnemen aan klinische onderzoek naar geneesmiddelen die Alzheimer kunnen voorkomen.

Impact
‘Op dit moment screenen we proefpersonen met hersenscans, wat tijdrovend en duur is’, zegt senior auteur en onderzoeker Randall J. Bateman. ‘Maar met een bloedonderzoek, kunnen wij mogelijk duizenden mensen per maand onderzoeken. Dat betekent dat we veel efficiënter deelnemers kunnen werven voor klinische proeven, wat ons zal helpen om sneller behandelingen te vinden en een enorme impact kan hebben op de kosten van de ziekte van Alzheimer en het menselijk lijden dat ermee gepaard gaat.’

Artikel Blood test is highly accurate at identifying Alzheimer’s before symptoms arise