< Terug naar overzicht

Syfillis, de eerste geslachtsziekte

1495

Syfilis is de oudst bekende geslachtsziekte of seksueel overdraagbare aandoening (SOA). Er wordt vaak aangenomen dat syfilis uit Amerika naar Europa werd gebracht, maar dit is niet zeker. Er werd voor het eerst melding van de ziekte gemaakt toen Franse soldaten, terug van een veldtocht in Italië, in 1495 de ziekte onder de leden bleken te hebben en deze bij thuiskomst begonnen te verspreiden. Syfilis stond daarom ook wel bekend als de Franse ziekte. Overigens waren mensen geneigd de ziekte te noemen naar het volk waar ze de grootste hekel aan hadden: Nederlanders noemden het de Spaanse ziekte, Russen de Poolse ziekte en Japanners de Chinese zweer.

De naam syfilis werd in 1530 gegeven door de Italiaanse arts en filosoof Girolamo Fracastoro (1478-1553) Hij opperde in zijn werk De contagione (over besmetting) ook het idee van overdracht van ziektekiemen van mens op mens. In de zestiende eeuw was al bekend dat je syfilis kon oplopen door wisselende seksuele contacten. Daarom werd de ziekte ook wel de ‘vloek van Venus’ genoemd. Pas meer dan 400 jaar later, in 1905, werd de bacterie die syfilis veroorzaakt ontdekt. Tegenwoordig is syfilis goed te behandelen dankzij antibiotica.

Beeld: Detail van een schilderij van Jan van der Straet (1523-1605), genaamd Bereiding en gebruik van guayaco ter behandeling van syfilis.

Syfillis, de eerste geslachtsziekte